تاريخ و سير نقل كرده‌اند اشاره كنيم ، اين گفتگو در مجلسى واقع شد كه مأمون به منظور ردّ اعتراض عبّاسيان ، مبنى بر اين كه چرا خليفه مىخواهد دختر خود ام الفضل را به ازدواج امام جواد عليه السّلام كه نوجوان و محتاج به تعليم و تربيت و فراگرفتن علم دين مىباشد درآورد ترتيب داده بود ، و منظور مأمون اين بود تا فضائل امام را بنماياند ، و شايستگى و تقدّم او را بر ديگران آشكار سازد . نتيجه اين گفتگو و سؤال و جواب پيروزى آن حضرت و حقارت قاضى القضاة و سران دانشمندان و فقهاى بزرگى بود كه در اين مجلس گرد آمده بودند ، و همگى به جلالت قدر و مراتب فضل امام عليه السّلام اعتراف كردند . همچنين گفته نشده است ، كه هيچ يك از امامان عليهم السّلام در پاسخ پرسشهايى كه در علوم مختلف و قضاياى گوناگون از آنها مىشده است طفره رفته و يا درمانده باشند ، على رغم اين كه برخى از آنان در سنّ و سالى بوده‌اند ، كه معمولا انتظار پاسخ از آنها نمىرفته است . سيد مرتضى در امالى خود نقل مىكند : ابو حنيفه گفته است : موسى بن جعفر عليه السّلام را در حالى كه كودكى كم سنّ و سال بود ، در راهرو خانه پدرش ديدم ، به او گفتم : كسى كه غريب و ناآشناست كجا مىتواند قضاى حاجت كند ؟ بر من نگريست و فرمود : در پشت ديوار پنهان شود ، و از ديد همسايگان ، خود را نگاه دارد و از انجام دادن اين كار در ميان نهرها و جويها و در خانه‌ها و ميان جادّه‌ها و گذرگاهها و درون مسجدها ، دورى جويد ، و رو به قبله و پشت به آن ننشيند ، و جز اينها در هر جا كه خواهد كار خود را انجام دهد . ابو حنيفه گفت : هنگامى كه اين سخنان را شنيدم ، اين كودك خردسال ، در نظرم بزرگ و در قلبم سترگ آمد ، به او گفتم : فدايت شوم ، گناه ، ناشى از كيست ؟ به من نگريست ، و سپس فرمود بنشين تا تو را آگاه سازم ، من نشستم . فرمود : گناه بناچار يا از بنده و يا از پروردگارش و يا از هر دوى آنهاست ، اگر از خدا باشد بىشكّ او عادلتر و با انصاف‌تر از آن است ، كه به بنده‌اش ستم روا دارد ، و به گناهى كه از او سرنزده وى را مؤاخذه كند ، و اگر از هر دو ناشى مىشود ، آن‌كه قويتر است به رعايت عدل و انصاف سزاوارتر است ، و اگر به تنهايى از عبد سرمىزند ، بحقّ امر و نهى متوجّه او است ، و همو است كه مستحقّ ثواب و سزاوار عقاب و